Kış Yemeklerine En Çok Yakışan Baharatlar
Kış aylarında mutfakta daha çok vakit geçirdiğimiz, sıcak yemeklere yöneldiğimiz bir döneme giriyoruz. Soğuk havalarda içimizi ısıtan çorbalar, fırında pişen sebzeler ve uzun uzun kaynayan tencere yemekleri sofralarımızda daha fazla yer buluyor. Bu yemekleri hazırlarken kullandığımız baharatlar ise alışık olduğumuz tariflere farklı tatlar katıyor.
Tarçın, kimyon, kekik, zencefil ve zerdeçal gibi baharatlar, mutfağımızda uzun zamandır yer alıyor. Üstelik bu baharatları yalnızca et yemeklerinde veya çorbalarda kullanmak gerekmiyor. Kış sebzelerinden baklagillere, kahvaltılıklardan sıcak içeceklere kadar pek çok tarifte farklı baharatları deneyebiliriz.
Peki, kış yemeklerine en çok hangi baharatlar yakışıyor? Hangi baharatı hangi yemeklerde kullanabiliriz? Birlikte bakalım.
1. Tarçın
Tarçının sıcak kokusu özellikle elma ve armuda yakışır. Dilimlenmiş elmayı fırına vermeden önce üzerine tarçın serpebilir, fırından çıkan meyveyi sade yoğurtla servis edebiliriz.
Tarçını tuzlu tariflerde denemek isterseniz kıymalı bir iç harca az miktarda ekleyin. Diğer baharatların tadını bastırmaması için önce bir tutamla başlayın.
2. Kimyon
Kimyonun topraksı tadı mercimek, nohut ve kuru fasulyeyle iyi gider. Nohudu ezerek humus hazırlarken tahin, limon ve sarımsağın yanına bir tutam kimyon ekleyebiliriz.
Kimyonun kokusunu daha belirgin almak için tane kimyonu kuru tavada kısa süre ısıtıp ezebiliriz. Öğütülmüş kimyon kullanıyorsak aromasının yemeğin diğer tatlarını bastırmaması için küçük bir miktarla başlayabiliriz.
3. Kekik
Kuru kekik, fırın sebzelerine ve sarımsaklı zeytinyağı soslarına yakışıyor. Havuç ve mantarı fırına vermeden önce zeytinyağı ve kuru kekikle harmanlayabiliriz.
Kuru kekiği pişirme sırasında, taze kekiği ise kokusunu daha belirgin almak için yemeği ocaktan almaya yakın ekleyebiliriz.
4. Karabiber
Taze çekilmiş karabiber, kremalı mantar çorbasına veya tavada pişen yumurtaya servis sırasında eklenebilir. Pişerken daha hafif bir aroma için tencereye tane karabiber koyabilir, servis öncesi taneleri çıkarabiliriz.
5. Zencefil
Taze zencefilin hafif keskin tadı, bal kabağı ve havuç gibi tatlı sebzelerle iyi gider. Bal kabağı çorbasına küçük bir parça rendelenmiş zencefil ekleyip çorbayı pürüzsüz kıvama gelene kadar çekebiliriz.
İçecek hazırlarken sıcak suya birkaç ince dilim taze zencefil ve limon ekleyebiliriz. Daha yumuşak bir aroma için dilimleri kısa süre bekletip çıkarın.
6. Kırmızı Toz Biber
Tatlı kırmızı toz biber, yemeği acılaştırmadan renk ve biber aroması katar. Acı çeşidini kullanacaksak, özellikle az malzemeli tariflerde miktarı küçük tutup tadına bakabiliriz.
Zeytinyağlı nohut yemeğinde toz biberi, soğanlar yumuşadıktan sonra salçayla birlikte karıştırıp tencereye kısa süre sonra su ekleyebiliriz. Böylece baharatı kızgın yağda uzun süre bekletmeyiz.
7. Zerdeçal
Zerdeçal, sarı rengi ve topraksı aromasıyla sebze çorbalarında kullanılabilir. Özellikle havuç ve soğanla hazırlanan çorbalara hem renk hem de hafif baharatlı bir tat katar.
Zerdeçalı pilavda deneyecekseniz pirinç veya bulgur tanelerine suyu eklemeden önce baharatı karıştırın. Rengi kolayca yayıldığı için küçük bir miktar yeterli olur.
8. Yenibahar
Yenibahar, tarçın ve karanfili hatırlatan kokusuyla dolma ve sarma harçlarına yakışır. Etli lahana sarması yaparken yenibaharı karabiberle birlikte pirinçli harca ekleyebiliriz.
Yenibaharın yoğun aroması diğer malzemelerin tadını bastırabileceği için az miktarda kullanmak yeterli olabilir.
9. Biberiye
Biberiyenin keskin kokusu özellikle patates ve tavukla uyumlu. Fırın tepsisine birkaç dal taze biberiye koyup servis öncesi dalları çıkarabiliriz.
Kuru biberiye kullanacaksak yaprakları parmaklarımızın arasında hafifçe ufalamak, sert parçaların tarifin tek bir yerinde toplanmasını önler.
10. Muskat
Muskat, hafif tatlı ve yoğun kokusuyla patates püresine ve beşamel soslu sebzelere yakışır. Karnabahar püresine son aşamada az miktarda taze muskat rendeleyebiliriz.
Tek bir baharatın tadını tanıdıktan sonra aşağıdaki eşleşmeleri deneyebiliriz. Karışımda aroması daha baskın olan baharatı azar azar ekleyin.
Fırında kış sebzeleri — Kekik, biberiye ve karabiber
Mercimek çorbası — Kimyon, karabiber ve zerdeçal
Bal kabağı çorbası — Zencefil ve karabiber
Fırında elma — Tarçın ve az miktarda zencefil
Nohut yemekleri — Kimyon, kırmızı toz biber ve karabiber
Etli lahana sarması — Yenibahar ve karabiber
Karnabahar püresi — Muskat ve karabiber
Kuru kekik ve biberiye gibi otları, fırın tepsisindeki malzemelerle pişirmeden önce harmanlayabilirsiniz. Taze kekik veya yeni çekilmiş karabiberi ise servis sırasında denemek, kokularının tabakta daha belirgin olmasını sağlar. Aynı tarifte iki farklı baharat kullanırken birini pişirme sırasında, diğerini servis aşamasında ekleyerek hangisinin tadının öne çıktığını daha kolay anlayabilirsiniz.
Öğütülmüş baharatı tencereye eklerken önce küçük bir miktar kullanın ve tadına bakın. Özellikle suyu azalacak bir tencere yemeğinde, pişirme ilerledikçe tatlar daha yoğun gelebilir. Baharatın nasıl sonuç vereceğinden emin değilseniz tüm tencereyi tatlandırmadan önce küçük bir kâsede deneyebilirsiniz.
Fırın sebzelerinde baharatın tepsiye eşit dağılması için sebzeleri bir kapta yağ ve baharatla karıştırıp sonra tepsiye yayın. Püreye muskat eklerken küçük bir miktarı rendeleyip karıştırın. Püreyi tattıktan sonra gerekirse yeniden ekleyin. Aynı yöntem, ilk kez kullanacağınız yoğun kokulu baharatlarda miktarı ayarlamanızı kolaylaştırır.
Baharat alırken ambalajın kapalı olmasına, içerik ve saklama bilgilerinin okunabilmesine dikkat edin. Karışım baharatlarında tuz veya başka malzemeler bulunabileceği için içerik listesine de bakın.
İlaçsız Yaşam baharatları gluten, GDO, sentetik boya ve aflatoksin içermez. Tariflerinizde kullanabileceğiniz seçenekleri baharat çeşitlerimiz arasında bulabilirsiniz.
Baharatları ağzı sıkıca kapanan kavanozlarda, doğrudan güneş almayan ve ocak buharından uzak bir yerde saklayın.Baharatların nemlenmesini önlemek için kavanozdan alırken temiz ve kuru bir kaşık kullanın. Tane karabiberi kullanacağınız zaman öğütmek, kokusunu daha belirgin almanızı sağlar.
Öğütülmüş baharatın kokusu zamanla hafifleyebilir. Evde aynı baharattan birkaç paket varsa önce açılmış olanı kullanın. Sık kullanmadığınız baharatları az miktarda satın alarak aromalarını kaybetmeden tüketebilirsiniz.
Kaynakça
Dr. Ümit Aktaş – Mutluluk Kürleri.
Dr. Ümit Aktaş – Mutluluk Kürleri 2.
Dr. Ümit Aktaş – Diyabet ve Zayıflama Kürleri.
